TÜRK Dünyası’nda önemli plânlar göze çarpıyor. Bu plânları, siyâset ve iktisat ağırlıklı ciddi kapışmalar diye adlandırmak yanlış olmaz.

Ortada beş oyuncu gözüküyor: İran, Çin, Rusya, Türkiye ve ABD... Ve eksenler yavaş yavaş ortaya çıkıyor.

Birinci eksen: ABD, Türkiye, Azerbaycan, Pakistan, İsrail ve Özbekistan’dır. (Lider, ABD)

İkinci eksen ise: Hindistan, İran, Ermenistan, Rusya, Kazakistan, Çin. (Lider, Rusya)

Bu iki eksen, görünmez (ama belli) bir ittifak biçimini almak üzere.

Dünya hep yarınlar için ayakta. Üretmek, satmak, kazanmak üstüne uykusuz. Bağımsızlığına 1991’de kavuşan Türk Dünyası elbette eksenlerde ve dengelerde yerini alacaktır. Çin ve Rusya ile çok uzun sınırlara sahip Türk Cumhuriyetleri hem bu iki dev ile birarada yaşamaya, hem de dış dünya ile irtibatlanmaya mecbur.

Ama 21’inci Asır kaygan bir devir olma özelliği de taşıyacağa benzer. Eksenler ve ittifaklar arası değişimler uzak ihtimal değildir.

Siyaset ve iktisat ağırlıklı kapışmaların, bölgede üç önemli aktörü var. Türkiye, Rusya, İran... Üçü bir arada olamazlar. İkisi, diğerini saf dışı etmek için gayretlenecektir.

Türkiye ile Rusya, İran’a karşı,

Rusya ile İran, Türkiye’ye karşı,

Türkiye ile İran, Rusya’ya karşı müşterek tavır alabilir. Fakat her durumda Türkiye, avantajlarını kullanacak, önemli roller üstlenecektir.

Türkiye’nin ekonomik ve ticârî sınırları, kaygıları, coğrafyasının ötesinde olmalıdır.

Rekabetler ard arda sökün edecek, rekabetlere karşı yeni işbirlikleri de vücut bulacaktır.

Kaçınamayız.

Türkiye, şimdi en çetrefilli politikalar önünde. Zaman, Türk Dünyası’nı getirip Türkiye’nin önüne koymuştur. Ve tarih Türkiye’den önemli görevler beklemektedir.

Cumhuriyetimiz bu yeni ve bizden dünyayı başkalarına buyur edemez. Yaban ve uzak iklimlerin nüfuz alanı olmasını da yan gelip seyredemez.

Koruklar, sabır ile helvaya dönüşecektir. Çok ince, karşılıklı menfaate dayalı, ciddî siyasetler güdülerek ve önemli fedakârlıklarla Türklük âlemine güven verilmeli. Bu âlemde hâlen eski dönemin yöneticileri hâkimdir. Bize ayak uydurmada ve iyi niyetlerimizi anlamada güçlük çekebilirler. Hoşgörüyle karşılamalıyız.

Ama, hedef ve istikametler aynı kalmalı.

Görünür görünmez ittifaklar, mihraklar, değişip duracak. Suların durulması için zamana ihtiyaç var. Bu durumda ümit kesmek ve barışıklık dışına taşmak lüzumsuzdur.

Evet, zaman, Türk Dünyası’nı getirip önümüze koymuştur.

Ve tarih, ve ekonomi ve yarınlar, Türkiye’den çok yeni ve mühim görevler beklemektedir.

Bu bekleyişe sırt dönemezsiniz.

Ne kadar çetrefilli ve çetin olursa olsun, bu imtihan verilecektir.

Türkiye’nin kaderi, kardeşleriyle beraberliği işaretliyor.